Ranking Kierunków Studiów to uporządkowana informacja o najpopularniejszych kierunkach studiów prowadzonych w polskich uczelniach akademickich. W rankingu 2023 „Perspektywy” oceniły 74 grupy kierunki studiów (było 73 przed rokiem) w 9. dziedzinach obejmujących nauki: humanistyczne, społeczne, ekonomiczne, ścisłe, przyrodnicze, techniczne, medyczne i o zdrowiu, a także rolnicze, leśne i weterynaryjne.
Jedyne zmiany formalne w metodologii Rankingu Kierunku Studiów to nowe zasady wyliczania wskaźnika „Wskaźnik kategorii naukowej” (tak samo, jak w Rankingu Uczelni Akademickich), rozszerzenie wykazu ocenianych kierunków o „Informatykę i Ekonometrię” w grupie kierunków ekonomicznych.
Uwaga: Jednostka prowadząca dany kierunek studiów musi posiadać przynajmniej jedno uprawnienie do nadawania stopnia doktora, bez względu na dziedzinę i dyscyplinę nauki. Kierunki objęte Rankingiem muszą posiadać na danej uczelni ofertę studiów jednolitych magisterskich lub studiów stacjonarnych II stopnia, zapewniając studentom możliwość kontynuacji nauki po ukończeniu studiów I stopnia na tym samym kierunku. Wyjątek stanowi ratownictwo medyczne.
Ranking Kierunków Studiów Perspektywy 2023, w zależności od specyfiki danego kierunku, składa się od 12 do 13. wskaźników pogrupowanych w sześć kryteriów. Różne są także wskaźniki wag poszczególnych kryteriów – w zależności od specyfiki kierunku.
PRESTIŻ
- Ocena przez kadrę akademicką – liczba wskazań danej uczelni w badaniu ankietowym wśród kadry akademickiej (pracownicy uczelni, którzy uzyskali tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w latach 2018-2022). W badaniu nie uwzględnia się głosów oddanych na uczelnie będące podstawowym miejscem pracy respondenta. Badanie – przeprowadzone w maju 2023 r., metodą CAWI, w rozbiciu na trzy grupy (uczelnie akademickie, uczelnie niepubliczne i publiczne uczelnie zawodowe) – realizuje Fundacja Edukacyjna „Perspektywy”.
ABSOLWENCI NA RYNKU PRACY
- Ekonomiczne losy absolwentów – wskaźnik mierzony wysokością zarobków absolwentów uczelni oraz stopniem ich zatrudnienia – według badania „Ekonomiczne Losy Absolwentów” przeprowadzonego przez MNiSW z wykorzystaniem danych ZUS (wyniki badań z lat 2017-2020). Wskaźnik uwzględnia dwa parametry badania: zarobki absolwentów w odniesieniu do zarobków w powiecie zamieszkania i zatrudnialność absolwentów – mierzoną ryzykiem bezrobocia na tle stopy bezrobocia w powiecie zamieszkania, a także wprowadza korygujący wskaźnik procentu absolwentów objętych systemem ELA (czyli zarejestrowanych w ZUS), co jest istotne ze względu na charakter rynku absolwenta w różnych dyscyplinach.
POTENCJAŁ AKADEMICKI
- Kategoria naukowa – określony poprzez ocenę kategorii naukowej, uwzględniające ewaluację uczelni w latach 2017-2021, dla dyscypliny wiodącej danego kierunku studiów.
POTENCJAŁ DYDAKTYCZNY
- Akredytacje – wskaźnik mierzony liczbą posiadanych aktualnych akredytacji i certyfikatów międzynarodowych, ważnych akredytacji programowych PKA z oceną wyróżniającą, które da się przyporządkować do danego kierunku studiów (przyznawanych do 2018 roku) oraz certyfikatów doskonałości kształcenia (przyznawanych przez PKA obecnie). Źródło: baza PKA oraz bazy międzynarodowych agencji akredytacyjnych.
- Jakość przyjętych na studia – wskaźnik mierzony wynikami rozszerzonych egzaminów maturalnych osób, które w październiku 2022 podjęły studia na I roku studiów stacjonarnych na ocenianych kierunkach studiów. Wskaźnik zarówno odzwierciedla jakość uczelni (najzdolniejsi maturzyści wybierają uczelnie mające opinie najlepszych), jak i tworzy jakość uczelni, gdyż zdolni studenci wpływają na wyższy poziom procesu kształcenia. Źródło: dane przekazane przez uczelnie.
POTENCJAŁ NAUKOWY
- Publikacje – liczba publikacji uwzględnionych w bazie SCOPUS w latach 2018-2022; w odniesieniu do dyscypliny wiodącej dla danego kierunku studiów. Źródło: SciVal.
- Cytowalność – liczba cytowań publikacji za lata 2018-2022 w stosunku do liczby tych publikacji; w odniesieniu do dyscypliny wiodącej dla danego kierunku studiów. Bez uwzględniania autocytowań. Źródło: SciVal.
- FWCI (Field-Weighted Citation Impact) – wskaźnik określa relację liczby cytowań otrzymanych przez publikację do średniej liczby cytowań otrzymanych przez podobne publikacje indeksowane w bazie SCOPUS za lata 2018-2022; w odniesieniu do dyscypliny wiodącej dla danego kierunku studiów. Bez uwzględniania autocytowań. Źródło: SciVal.
- FWVI (Field-Weighted View Impact) – wskaźnik określa relację liczby odsłon (wyświetleń na ekranie) publikacji uczelni do średniej liczby odsłon otrzymanych przez podobne publikacje indeksowane w bazie SCOPUS za lata 2018-2022; w odniesieniu do dyscypliny wiodącej dla danego kierunku studiów. Źródło: SciVal.
- Top 10 (Publications in Top 10 Journal Percentiles) – wskaźnik pokazuje w jakim stopniu publikacje uczelni są obecne w 10% najczęściej cytowanych czasopismach na świecie. Liczony jest on stosunkiem publikacji znajdujących się w czasopismach posiadających najwyższy współczynnik CiteScore w stosunku do wszystkich publikacji uczelni w latach 2018-2022; w odniesieniu do dyscypliny wiodącej dla danego kierunku studiów. Źródło: SciVal.
UMIĘDZYNARODOWIENIE
- Publikacje we współpracy zagranicznej – udział publikacji posiadających współautora z zagranicy, w latach 2018-2022, wśród ogółu publikacji; w odniesieniu do dyscypliny wiodącej dla danego kierunku studiów. Źródło: SciVal.
- Studenci zagraniczni – liczba studentów obcokrajowców w proporcji do ogólnej liczby studentów. Uwaga: uczelnie, które mają wskaźnik umiędzynarodowienia co najmniej 30 procent uzyskają maksymalną liczbę punktów. Źródło: POL-on.
KRYTERIA DODATKOWE
- Egzaminy lekarskie – wskaźnik dodatkowy dla kierunku lekarskiego i stomatologii; oparty jest o wyniki Lekarskiego Egzaminu Państwowego, uwzględniana jest też skuteczność zdawania egzaminu. Źródło: baza LEK.
- Egzaminy na aplikacje prawnicze – wskaźnik dodatkowy dla kierunku prawo; oparty jest o wyniki egzaminów na aplikacje radcowskie i adwokackie. Źródło: wyniki egzaminów.
- Egzaminy na uprawnienia projektowe – wskaźnik dodatkowy dla kierunku architektura; oparty jest o wyniki egzaminu branżowego . Źródło: wyniki egzaminów.
Uwaga 1: Wyrażenie „b.d.” we wskaźniku „jakość przyjętych na studia” oznacza, że nie otrzymaliśmy od uczelni danych dotyczących wyników maturalnych.
Natomiast do obliczeń przyjęliśmy metrykę minimum – oznacza to, że nie zerujemy tego wskaźnika, a przyjmujemy najmniejszy wynik maturalny danej uczelni w obrębie pozostałych ocenianych kierunków.
Uwaga 2: Wyrażenie „-” we wskaźnikach bibliometrycznych oznacza, że uczelnia miała mniej niż 10% średniej wartości liczby publikacji w obrębie danego kierunku studiów.
Obliczanie wskaźników bibliometrycznych na tak małych próbkach może prowadzić do przekłamań i przedstawia zły obraz uczelni znajdujących się w rankingu. Aby temu zapobiec, zdecydowaliśmy się wprowadzić tzw. threshold – jeżeli uczelnia nie przekroczy pewnego progu publikacji, to we wskaźnikach bibliometrycznych wstawiamy znak „-”. Natomiast w obliczeniach przyjęliśmy metrykę minimum – oznacza to, że nie zerujemy tych wskaźników, a przyjmujemy najmniejszą wartość danego wskaźnika w obrębie pozostałych uczelni znajdujących się w danym rankingu.
