Ranking Uczelni Akademickich obejmie uczelnie akademickie (publiczne oraz niepubliczne), które posiadają co najmniej jedno uprawnienie do nadawania stopnia doktora oraz posiadają min. 200 studentów studiów stacjonarnych. W Rankingu uwzględniono uczelnie, które miały minimum dwa roczniki absolwentów.
PRESTIŻ 12%
- Ocena przez kadrę akademicką – liczba wskazań danej uczelni w badaniu ankietowym wśród kadry akademickiej (profesorowie belwederscy i doktorzy habilitowani, którzy uzyskali tytuł lub stopień w ostatnich pięciu latach). Nie uwzględniano głosów oddanych na uczelnie będące podstawowym miejscem pracy respondenta. Badanie – przeprowadzone w maju 2021 metodą CAWI, w rozbiciu na trzy grupy uczelni (akademickie, niepubliczne i publiczne zawodowe) – zrealizowała Fundacja Edukacyjna „Perspektywy”. Otrzymano odpowiedzi od 2317 respondentów (27 proc. zaproszonych do badania). Uwzględniono także wyniki badania w ub. r., w którym uczestniczyło 1115 osób. (10%)
- Uznanie międzynarodowe – kryterium mierzone pozycją uczelni w globalnych rankingach akademickich 2020. Uwzględnione zostaną następujące rankingi: ARWU, THE, QS, USNews, Leiden, MosIUR, Financial Times oraz Webometrics. (2%)
Absolwenci na rynku pracy 12%
- Ekonomiczne losy absolwentów – wskaźnik odzwierciedla pozycję absolwentów danej uczelni na rynku pracy – według ogólnopolskiego badania Ekonomiczne Losy Absolwentów przeprowadzanego przez MNiSW z wykorzystaniem danych ZUS (wyniki badania z lat 2015-2019). Wskaźnik uwzględnia dwa parametry badania: zarobki absolwentów w odniesieniu do zarobków w powiecie zamieszkania i zatrudnialność absolwentów – mierzoną ryzykiem bezrobocia na tle stopy bezrobocia w powiecie zamieszkania, a także wprowadza korygujący wskaźnik procentu absolwentów objętych systemem ELA (czyli zarejestrowanych w ZUS), co jest istotne ze względu na charakter rynku absolwenta w różnych dziedzinach. Dane uwzględniają sytuacje w pierwszym roku po zakończeniu studiów. (12%)
Innowacyjność 8%
- Patenty i prawa ochronne w Polsce – liczba uzyskanych przez uczelnię patentów i praw ochronnych na wzory użytkowe w Polsce w latach 2017-2020 w odniesieniu do łącznej liczby pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych przypisanych do dyscyplin naukowych w dziedzinach mających „zdolność patentową” – czyli: nauk inżynieryjnych i technicznych, nauk rolniczych, nauk ścisłych i przyrodniczych, nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz części nauk społecznych. Uwzględniano uczelnie, które uzyskały min. dwa patenty. Źródła: baza Urzędu Patentowego RP, baza POL-on (5%)
- Patenty i prawa ochronne za granicą – liczba uzyskanych przez uczelnię patentów i praw ochronnych na wzory użytkowe za granicą w latach 2017-2020 (w układzie rodzin patentowych) w odniesieniu do łącznej liczby pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych przypisanych do dyscyplin naukowych w dziedzinach mających „zdolność patentową” – czyli: nauk inżynieryjnych i technicznych, nauk rolniczych, nauk ścisłych i przyrodniczych, nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz części nauk społecznych. Uwzględniano uczelnie, które uzyskały min. dwa patenty. Źródła: baza European Patent Office EPO-PATSTAT; baza POL-on. (3%)
Potencjał naukowy 15%
- Ocena parametryczna – suma ważonych ocen parametrycznych nadanych poszczególnym jednostkom uczelni podczas ostatniej parametryzacji przeprowadzanej przez KEJN (liczona jak współczynnik Yi w algorytmie dotacji). Źródło: dane KEJN i POL-on. (10%)
- Nasycenie kadry osobami o najwyższych kwalifikacjach – wskaźnik zdefiniowany jako liczba wysokokwalifikowanej kadry akademickiej na uczelni (pracownicy badawczy i badawczo-dydaktyczni za stopniem dr hab. lub tytułem prof.) w odniesieniu do ogólnej liczby nauczycieli akademickich uczelni. Źródło: POL-on. (3%)
- Uprawnienia habilitacyjne – liczone jako suma uprawnień habilitacyjnych posiadanych przez uczelnię. Źródło: POL-on. (1%)
- Uprawnienia doktorskie – liczone jako suma uprawnień doktorskich posiadanych przez uczelnię. Źródło: POL-on. (1%)
Efektywność naukowa 28%
- Efektywność pozyskiwania zewnętrznych środków finansowych na badania – suma środków finansowych na badania i rozwój pozyskanych spoza uczelni w roku 2020 w odniesieniu do łącznej liczby pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych posiadających tytuł lub stopień naukowy. Źródło: POL-on i ankieta uczelni – dane ze sprawozdania PNT S1 (6%)
- Rozwój kadry własnej – wskaźnik zdefiniowany jako liczba tytułów i stopni naukowych uzyskanych przez pracowników uczelni w latach 2019 i 2020 (dr hab. z wagą 1,5 oraz prof. z wagą 2,0) w stosunku do prof., dr hab. i dr zatrudnionych w uczelni na etacie. Źródło: POL-on. (4%)
- Nadane stopnie naukowe – liczba tytułów i stopni naukowych nadanych przez uczelnię w latach 2019 i 2020 (dr z wagą 1,0; dr hab. z wagą 1,5; prof. z wagą 2,0) w stosunku do prof., dr hab. i dr zatrudnionych w uczelni na etacie. Źródło: POL-on. (3%)
- Publikacje – liczba publikacji uwzględnionych w bazie SCOPUS w latach 2016-2020, w stosunku do łącznej liczby pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych. Źródło: SciVal. (3%)
- Cytowania – liczba cytowań publikacji uwzględnionych w bazie SCOPUS za lata 2016-20, w stosunku do liczby tych publikacji. Bez uwzględniania autocytowań. Źródło: SciVal. (3%)
- FWCI (Field-Weighted Citation Impact) – wskaźnik określa relację liczby cytowań otrzymanych przez publikację do średniej liczby cytowań otrzymanych przez podobne publikacje indeksowane w bazie SCOPUS za lata 2016-20. Źródło: SciVal. (3%)
- FWVI (Field-Weighted View Impact) – wskaźnik (wprowadzony w 2020 roku) określa relację liczby odsłon (wyświetleń na ekranie) publikacji uczelni do średniej liczby odsłon otrzymanych przez podobne publikacje indeksowane w bazie SCOPUS za lata 2016-20. Źródło: SciVal. (3%)
- Top 10 (Publications in Top 10 Journal Percentiles) – wskaźnik określa w jakim stopniu publikacje uczelni są obecne w 10% najczęściej cytowanych czasopismach na świecie. Wskaźnik liczony jest stosunkiem publikacji znajdujących się w czasopismach posiadających najwyższy współczynnik CiteScore w stosunku do wszystkich publikacji uczelni w latach 2016-2020. Źródło: SciVal. (3%)
Warunki kształcenia 10%
- Dostępność kadr wysokokwalifikowanych – liczba nauczycieli akademickich z grupy pracowników dydaktycznych i badawczo-dydaktycznych zatrudnionych na etacie (prof. z wagą 2,0; dr hab. z wagą 1,5 oraz dr z wagą równą 1,0) w stosunku do liczby studentów tzw. przeliczeniowych (studenci studiów stacjonarnych uwzględnieni z wagą 1,0; studenci studiów niestacjonarnych z wagą 0,6). Źródło: POL-on (5%)
- Akredytacje – liczba posiadanych przez uczelnię aktualnych akredytacji i certyfikatów międzynarodowych, ważnych akredytacji PKA z oceną wyróżniającą (przyznawanych do 2018 roku) oraz certyfikatów doskonałości kształcenia (przyznawanych przez PKA obecnie). Źródło: baza PKA oraz bazy międzynarodowych agencji akredytacyjnych. (5%)
Umiędzynarodowienie 15%
- Programy studiów w językach obcych – parametr liczony jako suma programów studiów prowadzonych w językach obcych w roku akad. 2020/21. Źródło: POL-on oraz dane z Ankiety Uczelni. (3%)
- Studiujący w językach obcych – parametr mierzony liczbą studiujących w j. obcych w roku akad. 2020/21 w odniesieniu do ogółu studentów. Źródło: POL-on oraz dane z Ankiety Uczelni. (3%)
- Studenci cudzoziemcy – liczba studentów obcokrajowców w proporcji do ogólnej liczby studentów. Źródło: POL-on. (3%)
- ICI (Collaboration Impact) – wskaźnik mierzony średnią liczbą cytowań otrzymanych przez publikacje posiadające współautora z zagranicy w latach 2016-2020. Źródło: SciVal. (2%)
- Nauczyciele akademiccy z zagranicy – liczba nauczycieli akademickich cudzoziemców w stosunku do ogólnej liczby nauczycieli akademickich. Źródło: POL-on. (1%)
- Wymiana studencka (wyjazdy) – liczba studentów wyjeżdżających w ramach wymiany zagranicznej, na co najmniej 3 miesiące, w ostatnim roku sprawozdawanym do POL-on, w proporcji do ogólnej liczby studentów. Źródło: POL-on. (1%)
- Wymiana studencka (przyjazdy) – liczba studentów przyjeżdżających w ramach wymiany zagranicznej na co najmniej 3 miesiące, w ostatnim roku sprawozdawanym do POL-on, w proporcji do ogólnej liczby studentów. Źródło: POL-on. (1%)
- Wielokulturowość środowiska studenckiego – liczba krajów, z których w roku akad. 2020/21 pochodzi min. 10 studentów cudzoziemców. Źródło: POL-on. (1%)
Komentarz
Co zmieniliśmy w Rankingu Uczelni Akademickich 2021?
Po pierwsze. Odpowiadając na postulaty wielu uczelni, zrezygnowaliśmy z przeprowadzania badania opinii pracodawców. W zamian pięć punktów procentowych dodano do wskaźnika opartego o badania Ekonomiczne Losy Absolwentów. Dzięki temu łączna waga kryterium „Absolwenci na rynku pracy”, niezwykle ważnego dla maturzystów wybierających studia, pozostaje bez zmian - 12 procent.
Po drugie. Zmianom lub doprecyzowaniu uległ sposób wyliczania kilku wskaźników rankingowych. W szczególności:
- Inaczej wyliczamy wskaźnik „Ekonomiczne losy absolwentów”. O ile poprzednio był to „wskaźnik kompozytowy”, który integrował trzy parametry badania: zarobki absolwentów, doświadczenie w pracy uzyskane w trakcie studiów i zatrudnialność absolwentów mierzoną stopą bezrobocia w powiecie zamieszkania – to teraz zastosowaliśmy „wskaźnik syntetyczny”, zaproponowany przez prof. Marka Rockiego, uwzględniający dwa parametry badania: zarobki absolwentów i zatrudnialność absolwentów, a także wprowadzono współczynnik korygujący (procent absolwentów objętych systemem ELA, czyli zarejestrowanych w ZUS), co jest istotne ze względu na charakter rynku absolwenta w różnych dziedzinach.
- Inaczej obliczamy wskaźniki związane z patentami. O ile do tej pory liczba uzyskanych przez uczelnię patentów i praw ochronnych na wzory użytkowe w Polsce i za granicą odnoszona była do „łącznej liczby profesorów, doktorów habilitowanych i doktorów zatrudnionych w uczelni na etacie” – to teraz będziemy odnosić ją wyłącznie do sumy pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych przypisanych do dyscyplin naukowych w dziedzinach mających „zdolność patentową” – czyli: nauk inżynieryjnych i technicznych, nauk rolniczych, nauk ścisłych i przyrodniczych, nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz części nauk społecznych (wchodzi do nich na przykład towaroznawstwo).
- W kryterium „Potencjał naukowy” inaczej definiujemy „kadrę o najwyższych kwalifikacjach” - bierzemy pod uwagę tylko pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych” ze stopniem dr hab. lub tytułem profesora (bez pracowników dydaktycznych).
Inaczej definiujemy wskaźnik „Uprawnienia habilitacyjne” – są one liczone wyłącznie jako suma uprawnień habilitacyjnych posiadanych przez uczelnię – bez dodatkowego uwzględniania proporcji uprawnień habilitacyjnych do doktorskich.
Inaczej definiujemy wskaźnik „Uprawnienia doktorskie” – są one liczone wyłącznie jako suma uprawnień do doktoryzowania posiadanych przez uczelnię – bez dodatkowego uwzględniania proporcji uprawnień doktorskich do kierunków studiów magisterskich.
- Zmianie uległ też sposób wyliczania wskaźnika „Publikacje”. Odnoszone są one wyłącznie do łącznej liczby pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych - a nie „ogólnej liczby nauczycieli akademickich”.
Zwracamy uwagę, że nie uległy zmianie wagi żadnego z kryteriów rankingu uczelni akademickich, co zgodnie z przyjętymi przez Kapitułę zasadami, zapewnia możliwość porównywania wyników rankingu w układzie „rok do roku”.
Perspektywy
22.06.2021